Ummanni Oromoo seenaa dheeraa, aadaa bal’aa fi mootummaa keessatti gahee guddaa qabu keessaa tokko dha. Seenaan Oromoo keessaa mootummaa, qabsoo bilisummaa, barnoota, aartii fi hojii hawaasummaa keessatti namoonni mootummaa guddaa ta’an hedduun keessaa ba’aniiru. Namoonni kunneen hojii isaanii, obsa isaanii fi wareegama isaanii irraa kan ka’e maqaan isaanii yeroo dheeraaf ni yaadatama.
Namni beekamaan tokko mootummaa qofaan osoo hin taane hojii isaa, ilaalcha isaa fi tajaajila uummataaf godhuun seenaa keessatti bakka guddaa qabaata. Namoonni Oromoo beekamoon yeroo hedduu rakkoo, hacuuccaa fi jireenya ulfaataa keessa darbanii mootummaa isaanii fi uummata isaanii tajaajiluuf hojii guddaa hojjetaniiru.
Jireenya Duraa fi Haala Guddinaa
Namoonni Oromoo beekamoon hedduun jireenya isaanii keessatti rakkina keessa darbanii guddatan. Baadiyyaa keessaa dhalachuun isaanii hojii ulfaataa keessa akka jiraatan taasiseera. Haa ta’u malee rakkoon isaanii abdii isaanii hin balleessine. Barnoota isaanii, hojii isaanii fi hawwii isaanii irratti cichanii mootummaa fi hawaasa isaanii keessatti nama fakkeenya ta’an.
Ijoollummaa isaanii keessatti hojii qonnaa, tiksummaa fi jireenya maatii keessatti hirmaachaa guddatan. Kun immoo hojii jabaachuu, obsa qabaachuu fi hawaasa waliin jiraachuu akka baratan isaan taasiseera. Namni guddaan yeroo hedduu rakkoo keessa darbuu danda’a; garuu namni jabaan rakkoo sana keessaa carraa uuma.

Qabsoo fi Wareegama
Seenaan Oromoo keessatti qabsoon bakka guddaa qaba. Namoonni beekamoon hedduun mirga uummata isaanii kabachiisuuf hojii guddaa hojjetaniiru. Kanneen keessaa mootummaa keessatti sagalee uummata ta’uun, barreeffamaan, sirbaan, qabsaa’ummaan fi hojii hawaasummaa keessatti gahee isaanii bahaniiru.
Qabsoon isaanii yeroo tokko tokko jireenya isaanii irratti rakkoo guddaa fideera. Hidhaa, doorsisaa fi jireenya ulfaataa keessa darbaniiru. Haa ta’u malee mootummaa isaanii fi uummata isaanii jaalachuun isaanii irraa kan ka’e hojii isaanii itti fufaniiru.
Namoonni akkanaa dhaloota qubee fi mootummaa boruuf fakkeenya guddaa dha. Sababni isaa isaan hojii isaanii qofaan osoo hin taane yaada isaanii fi gootummaa isaanii irraa dhaloota kakaasaniiru.
Milkaa’ina Isaanii
Milkaa’inni nama tokko yeroo hedduu hojii cimaa fi obsa irraa dhufa. Namoonni Oromoo beekamoon hedduun mootummaa, daldala, barnoota, aartii fi miidiyaa keessatti sadarkaa guddaa ga’aniiru. Milkaa’ina isaanii keessatti hojii isaanii irratti amanamummaa qabaachuun gahee guddaa qaba.
Namni milkaa’e tokko yeroo hedduu hawaasa isaa hin dagatu. Deeggarsa mootummaa fi hawaasaaf taasisu, hojii isaanii keessatti namoota biroo gargaaru fi dhaloota kakaasuuf hojii guddaa hojjetu. Kun immoo maqaan isaanii yeroo dheeraaf akka jiraatu taasisa.
Dhalootaaf Ergaa
Seenaan namoota beekamoo irraa dhaloonni hedduun barnoota guddaa argata. Obsi, hojii cimaa, amanamummaa fi hawwiin mootummaa tokko nama bakka guddaatti geessuu danda’a. Dargaggoonni Oromoo yeroo ammaa barnoota isaanii irratti cichuun, hojii isaanii irratti amanamummaa qabaachuun fi hawaasa isaanii tajaajiluun mootummaa isaanii jijjiiruu danda’u.
Namni guddaan yeroo tokko keessatti hin dhalatu. Hojii, obsa fi yeroo dheeraa gaafata. Kanaaf dhaloonni har’aa hojii isaanii irratti cichuun mootummaa fi uummata isaanii keessatti gahee isaanii bahuu qabu.

Xumura
Seenaa namoota Oromoo beekamoo jechuun seenaa qabsoo, hojii cimaa fi milkaa’inaa dubbachuu dha. Namoonni kunneen jireenya isaanii keessatti rakkoo hedduu keessa darbanii mootummaa isaanii keessatti ifa ta’aniiru. Hojii isaanii irraa dhaloonni har’aa kaka’uun mootummaa fi hawaasa isaanii keessatti jijjiirama guddaa fiduu danda’a.
Seenaan isaanii mootummaa qofaaf osoo hin taane dhaloota boruuf mootummaa guddaa dha. Kanaaf seenaa isaanii dubbisuu, irraa barachuu fi hojii isaanii itti fufsiisuun mootummaa keenyaaf murteessaa dha.
