Seensa
Addi Bilisummaa Oromoo (ABO) jechuun maqaa mootummaa qofa miti; jechuun mootummaa keessatti bakka mootummaa tokko qabachuuf jedhu qofa miti. ABOn jechuun kaayyoo saba tokkoo, jechuun mootummaa bilisummaa fi walqixxummaa irratti hundaa’e, jechuun sagalee ummata Oromoo waggoota dheeraaf hacuuccaa jala ture keessaa keessaa dhaga’ameedha. Kanaaf jechuun “ABOn filannoo miti, kaayyoo dha” jechuun hiika guddaa qaba.
Kaayyoon jechuun waan yeroo gabaabaa keessatti jijjiiramu miti. Kaayyoon jechuun hojii keessaa dhalate, wareegama irratti ijaarame, hawwii ummata keessaa maddeedha. Namni tokko mootummaa tokko filachuu dhiisuu danda’a; garuu kaayyoo bilisummaa keessaa dhalate keessaa bahuun salphaa miti. Sababni isaas kaayyoon sun keessa namaa keessatti ijaaramuu isaati.
ABOn Maalif Kaayyoo Jedhama?
ABOn yeroo hundeeffame irraa eegalee mootummaa aangoo qofaaf hin dhaabbanne. Kaayyoon isaa guddaan mirga ummata Oromoo kabachiisuu, eenyummaa Oromoo dagaagsuu fi bilisummaa uummataaf mootummaa sirna haqaa irratti hundaa’e ijaaruu ture.
Ummanni Oromoo yeroo dheeraaf afaan isaa dhorkamee, mootummaa keessatti mootummaa ofii dhabee, mootummaa alagaa jala jiraachuun isaa seenaan ni beeka. Haala kana keessatti ABOn akka mootummaa siyaasaa qofaatti osoo hin taane akka mootummaa yaadaa fi dammaqinaa ta’ee dhalate.
Kanaaf namoonni hedduun “ABO jechuun mootummaa qofa miti, jechuun mootummaa keessa jiraachuu keenya” jedhu. Sababni isaa kaayyoon ABO keessaa uummata keessatti hidda gadi fageeffatee waan jiruuf.

Filannoo Siyaasaa Irraa Olitti
Filannoon yeroo tokko mootummaa jijjiiruuf ta’uu danda’a. Namni tokko mootummaa tokko filatee mootummaa biraa deggaruu danda’a. Garuu kaayyoon bilisummaa fi mirga uummataa filannoo waggaa muraasaatiin hin murtaa’u.
ABOn mootummaa keessaa mootummaa tokko ta’uuf qofa osoo hin taane, qalbii fi yaada uummataa keessatti mootummaa ta’ee jira. Kanaaf “filannoo isa hin barbaachisu” jechuun mootummaa sirna dimokiraasii mormuu miti; garuu jechuun kaayyoon isaa dursee qalbii uummataa keessatti bakka argatee jira jechuu dha.
Namoonni hedduun yeroo rakkoo, yeroo qabsoo, yeroo mootummaa cunqursaa keessa jiranitti maqaa ABO keessatti abdii isaanii argatan. Kun ammoo mootummaa siyaasaa qofa irraa olitti hariiroo uummata waliin qabu agarsiisa.
Wareegama irratti Ijaarame
Kaayyoon guddaan kamuu wareegama malee hin milkaa’u. Seenaan qabsoo Oromoo keessatti mootummaa bilisummaa kanaaf jechuun lubbuun isaanii wareegameera, mootummaa keessaa baqachuun rakkoo hedduu dabarsaniiru, mootummaa hacuuccaa jala dararamaniiru.
Qeerroon, mootummaa keessaa barattoonni, mootummaa keessaa qonnaan bultoonni fi mootummaa keessaa dargaggoonni hedduun qabsoo kana keessatti gahee isaanii bahataniiru. Kanaaf ABOn yaada qofa osoo hin taane jechuun seenaan dhiigaa fi wareegamaan barreeffameedha.
Namni tokko waan wareegama guddaa irratti ijaarame salphaatti akka filannoo yeroo tokkootti ilaaluun ni rakkisa. Sababni isaa keessa isaa keessatti mootummaa yaadaa fi seenaa guddaa waan qabuuf.
Onnee Ummataa Keessatti Filatamaa
Filannoo mootummaa keessatti mootummaa tokko injifachuu danda’a; mootummaa biraan mo’amuu danda’a. Garuu onnee uummataa keessatti bakka qabaachuun injifannoo guddaadha.
ABOn yeroo hedduu rakkoo keessa tureera. Yeroo tokko mootummaa irraa ari’ameera, yeroo tokko mootummaa keessatti ukkaamfameera, yeroo tokko mootummaa keessa hojii isaa ittisuuf yaalameera. Garuu maqaan isaa keessaa uummata keessaa hin badne.
Kun immoo waan tokko nu barsiisa: mootummaa humnaan dhabamsiisuun danda’ama; garuu kaayyoo uummata keessaa jiru balleessuun ni ulfaata.
Kanaaf namoonni hedduun “ABOn dursee onnee uummataa keessatti filatamaadha” jechuun isaanii hiika guddaa qaba. Filannoo mootummaa irraa dura qalbii uummataa keessatti mootummaa ta’ee jiraachuu isaa agarsiisa.

Tokkummaa fi Abdii Boruu
Kaayyoon guddaan tokko yeroo hundumaa mootummaa keessatti wal hubannoo, mootummaa keessatti tokkummaa fi mootummaa keessatti abdii uuma. ABOnis yeroo hedduu dhaloota Oromoo keessatti mootummaa ofiin of bulchuu, mootummaa afaan ofii kabajuu fi mootummaa eenyummaa ofii tikfachuu irratti dammaqiinsa guddaa fideera.
Dhaloonni mootummaa har’aa keessa jiru seenaa darbe irraa barachuun mootummaa boruu akka mootummaa haqaa fi bilisummaa irratti ijaaramu hawwa. Kana keessatti kaayyoon ABO akka mootummaa dammaqinaa fi kaka’umsaatti hojii guddaa qaba.
Xumura
ABOn filannoo qofa miti. Kaayyoo uummata keessaa dhalate, wareegama irratti ijaarame, eenyummaa fi bilisummaa saba tokkoo keessaa maddeedha. Filannoon mootummaa yeroo tokko jijjiirama fiduu danda’a; garuu kaayyoon uummata keessaa jiru yeroo dheeraaf jiraata.
Kanaaf jechuun “ABOn filannoo miti, kaayyoo dha; filannoon isa hin barbaachisu, durumaa onnee nama hundaa keessatti filatamaadha” jechuun mootummaa siyaasaa qofa osoo hin taane mootummaa yaadaa, mootummaa seenaa fi mootummaa qalbii uummataa ibsa.
